شمال ما: 'مجال ، بی رحمانه اندك بود و واقعه سخت نامنتظر ...' ؛ فریدون پوررضا اسطوره آواز گیلان هم رفت اما آوازی به زلالی باران برای همیشه ماندگار شد.

همیشه خندان بود و لحن گفتارش حال و هوایی مملو از همان موسیقی برآمده از دل شالیكاران، صیادان خشنود از تور پر ماهی ، هیاهوی چایكاران هنگام چینش برگ سبز بوته های چای و صدای شكستن كنده زیر ضربه های تبر جنگل نشینان را داشت.

خاطرم هیاهویی است از حرفهایش ؛ پیر آواز گیلان هراسناك بود مبادا موسیقی بیگانه كه حتی در خانه خودشان هم به اختناق مبتلا شده به خورد مردم داده شود و بی هیچ سلام و علیكی با گذشته سر آخر هیچ شویم.

پیكرش بی جان شده اما صدایش در گوشم جاودان ؛ 'فضای رسانه ها را بایستی با موسیقی مردمی و ملی دمساز نمود و به پرواز درآورد'

می گفت: 'در تعزیه خوانی در رشت نوایی به گوشم خورد كه با آن آشنا نبودم ، به نزد استاد بنان رفتم و موضوع را برایش بازگفتم و استاد بنان گفت: از این پس هر موسیقی با هر نامی كه ایرانی باشد را در هر كجا كه شنیدید ثبت كنید، موسیقی ایرانی بسیار دامنه وسیعی دارد كه هیچكس به تنهایی از آن با خبر نیست.'

پوررضا بازگشت به سرزمینش و در طول بیش از نیم قرن فعالیت هنری خود در عرصه موسیقی فولكلور گیلان حدود 469 ترانه فولكلور و شبه فولكلور گیلكی را با لهجه های شرق و غرب گیلان اجرا، بازسازی و بازخوانی كرد.

از میان این ترانه ها 280 ترانه فولكلور را بازسازی و دوباره خوانی، و ملودی یكصد ترانه را خود تنظیم نمود؛ این ترانه ها مایه های مختلف زندگی گیل مردان و گیل زنان از شادی و اندوه، كار و تلاش، تاریخ و حماسه، عشق و وفا و ... را منعكس كرد.

می گیلان، رعنا، سیا ابران، تی تی، بارش، بوشو بوشو، جان گیلان، ای وارون ای وارون، شالیزار، بزن چوپان، عروس گوله و چه بسیار دیگر برای همیشه نسل ها ماندگار شد.

صدای استاد با صدایی به غم نشسته در سریال پس از باران به خانه های تمام ایرانیان راه یافت و جامعه ای را با خویش همراه ساخت.

اسطوره آواز گیلان تنها به خواندن بسنده نكرد و رگه های موسیقی فولكلور را در ارتفاعاتی مه آلود و جنگل گون و یا در دل شالیزارهایی به وسعت گیلان یك به یك در كلبه ها می جست و ثمر تحقیقش كتابی شد با عنوان ' موسیقی فولكلوریك گیلان ' كه اتفاق بزرگی در عرصه پژوهش های موسیقی فولكلوریك ایران است.

استاد ' داریوش علیزاده ' كه خود در جهان موسیقی گیلان پیشكسوت است، می گوید: در تمامی وجود استاد فریدون پوررضا عمارت موسیقی سنتی بنا شده بود و حقیقتی در بروز لحن با صدای خوش استاد به گوش می رسید.

وی ادامه داد: ایشان با آوای سنتی تنفسی می نمودند؛ در جامه اش، رفتارش، و حركاتش بوی و طعم شرافت گیلان پیچیده بود.

استاد فریدون پوررضا خواننده خوش آوا ، استاد و كارشناس موسیقی فولكلور، مدرس و پژوهشگر موسیقی بومی گیلان سوم مهرماه 1311خورشیدی در لشت نشاء از توابع شهرستان رشت دیده به هستی گشود و غروب بیست و سوم فروردین 1391 خلیج ژرف نگاهش را فروبست.

و اینك تمنای ادامه راهی روشن از دانش آموختگانش...

روانش آرام و دیگرانی چنانش پر ارج در زندگی ...

 منبع : پایگاه خبری تحلیلی شمال ما

خداحافظ رفیق…

زندگی، مبارزه، زندگی/ یادداشتی برای اباذر غلامی (متن کامل)

نیمه‌ی دی ماه زنگ می‌زند به برادرش:

- ناهار نخورید، صبر کنید! داریم می‌آئیم پیش شما.

برادر می‌پرسد: کجا هستید الان؟

می‌گوید:

- ضیابرهستیم.

از ضیابر تا خمیران آبکنار اگر با سرعت معمولی برانید یک ربعی طول می‌کشد. نیم ساعت که می‌گذرد برادر نگران می‌شود و زنگ می‌زند!

- اباذر چرا دیر کردید؟ ما منتظریم!

می گوید:

- آمده ایم صومعه‌سرا، بچه ماهی کپور خریدیم. می‌خواهیم بریزیم توی سَل. استخرکنار باغ.

برادر می‌پرسد:

- اباذر جان، چطوری از آن‌ها نگهداری کنیم؟ من که همیشه نیستم باید بروم بندر سر کارم!

می گوید:

- نگران نباش، خودم مرتب سر می‌زنم. اردیبهشت که بزرگتر شدند می‌آئیم ماهیگیری!

نیستی را باور نداشت. ما هم نمی خواستیم باور کنیم. می‌دانست و باور نداشت. ما هم می‌دانستیم و نمی‌خواستیم باور کنیم.

حالا ما ایستاده‌ام با دوستان ماتم زده توی حیاط با صفای خانه‌اش. درختان آلوچه شکوفه داده‌اند در این سرمای زمستان. یاد درخت هلو ی خانه‌ی پدری‌ام می‌افتم که هیچوقت بار نداده بود و وقتی پدر از دنیا رفت، همه جا پر شده بود ازعطر ورنگ گلبرگ های صورتی؛ وآن سال بهار، شاخه‌ها، تاب سنگینی هلوهای رسیده وآبدار را نداشتند و ما بچه‌ها، آن درخت را همزاد پدر می‌دیدیم که هنوز حضور داشت و مهربانی می کرد. و حالا این شکوفه‌ها جای خالی اباذر را پر کرده اند انگار و مثل او ایمان به امید و شور زندگی را به ما یاد آوری می کنند.

“اباذر! آلوچه داران، تی تی بوکودن تی تاسیانی وستی” 

منبع: گیله تی تی /پرویز فکر آزاد

به اباذر غلامی شاعر

گفتی که”جویبارحسرت رود را دارد
و رود حسرت دریا را”
گفتی “اگر تن آب را زخم مرگ بزنند
وگلوی ما را خنجر
هیچگاه به مقصد
نمیرسند”
آری درست گفته ای
آن طوری که
آب
شعر
آفتاب
آئینه
درست میگویند

از مجموعه شعر ” از آبکنار تا کومه های تاسیان”

 

          اباذر غلامی  مرداب آبکنار، اواخر عمر

خداحافظ رفیق!

                                یادداشتی به بهانه در گذشت شاعر ،ترانه سرا و گیلان پژوه اباذر غلامی

       بهزاد موسایی

زندگی

مهلک ترین زهرها را به کا مم ریخت

               این تلخ دوست داشتنی را

               مجال اندکی دشمنی نداشتم

                                                         اباذرغلامی

زندگی را دوست داشت ، وزندگی با او سره نا سازگاری داشت ، غلامی ،  آرمانگرا  بود ، و هز ینه ی اندیشیدن را تمام  وکمال با سر افراز ی پر داخت ،  جراحت در جبهه جنگ ، پنج سال حبس ،جدایی  از همسر و فر زندش ،  و چشم  انتظار دیدار فرزند ( آرش )  تا لحظه مرگ .

ماه ها بود که آن " خرچنگ " بدخیم همچون  خوره بر جان او چنگ انداخته بود و وجودش را تحلیل می برد،و او  همچنان  مقاومت می کرد، نه تنها با اراده و تسلیم  ناپذ یری جسم ،که با تداوم و تعالی حیات معنوی   ،با سرودن شعر ،پژوهش ، آن یگانه ی هستی سراسر زندگی پر بارش ،سرودن و به دشواری بر کا غذ نهادن .

رشت و تهران ، خیابان گلسار و بیمارستان  " رازی"   رشت شاهد این پیکار نهایی مرگ و زندگی بود . آزمایش ها دلالت بر پیشرفت ضایعه داشت ،اما به دیدارش که می رفتی او را چون همیشه سرشار از امید وشعر می یافتی .

تن ،دیگر توان بر آوردن انتظارتش را نداشت ،اما جان مایه اش بود که به بیرون می تر اوید .شعر او، آه دل سوختگان  و فریاد ستم دیدگان بود .او دلی آکنده از غم نامرادی ها و نامردی ها داشت . سروده هایش که بخشی از آن در مجموعه های " رنج و برنج "(۱۳۸۷)،"فصل پنجم زمین "(۱۳۸۷)و "سل کول  توسه دار"(شعر گیلکی )۱۳۸۲ به زیور طبع در آمده ،دریچه ای ست به دنیای رنج و اندوه درون او .

زندگی سیاسی غلامی مثل زندگی هنری اش پر بار ،مملو از شور ونشاط و فداکاری ودر عین حال مثل سرشت زندگی پوشیده ،پر رنج و غرور آفرین بود .روند خود باوری او از اواخر دهه ی چهل آغاز و تا واپسین لحظه های عمرش ادامه یافت . او بر خلاف  اکثر روشنفکران که در دوره های مختلف زندگی واکنش  هایی ناهمگون و چه بسا متضاد نسبت به زندگی سیا سی از خود بروز می دهند و معمولا حتی حقوق شهروندی خود را نادیده می گیرند ،دور اندیش و ثابت قدم بود .

اراده ی او از پس تجربه های تلخ و شیرین زندگی بسان فولاد آبدیده شده بود .نگاه او با پیروزی ها وشکست ها مانوس بود و به تناسب اوضاع و احوال بر شیوه های مبارزه و پایداری احا طه داشت .

نه از ناکامی ها هراسید ونه در پیروزی ها خودش را فراموش کرد .در مقابله با پلشتی ها ،سنگر حماسه و سرودن برگزید وآنگاه که درد زمانه چند صباحی ،صوری فروکش کرد شتابان به استقبال واقعیت های ملموس واز دست شده شتافت .

غلامی ،از آن جا که حیات سیاسی را سرشت زندگی اجتماعی و فردی تلقی می کرد و در اشاعه ی باورهای خود تردید نمی کرد ،خاری شد در چشم کسانی که در شرایط دشوار،خواسته یا نا خواسته یا با زمانه از یوزه گی در می آیند و یا به افتخار ادبی دست می زنند . غلامی ، از آن جا که بر راز و رمز تحول در زندگی اجتما عی واقف بود ،هرگز به واقعیت های روزمره وگذرا که معمولا صوری و شکننده اند اکتفا نکرد . در نتیجه هیچ گاه  نه در پی توجیه حوادث و رویداد های روزمره بر آمد تا به موج های فرهنگی دل ببندد و تاخت و تاز کند ونه مثل صوفی مسلکان راه پیش گرفت تا دامن اش به زشتی های زندگی آلوده نشود .

رفیق غلامی ،آرمانگرا بود ،همان گونه که معمولا انسان بدون نگاه به آینده نی تواند زندگی حال خود را جستجو کند . غلامی ،شیفته ی سیاست بود ،همان گونه که انسان معمولا بخشی از خلوت خود را با دیگران تقسیم می کند . از این نگاه ،نامهر بانی هایی که با اندیشه و آثار غلامی در جامعه ی فرهنگی ما صورت گرفت ،بسیارآموزنده است . نه از این که غلامی شاعر دوران خود بود ،بلکه با این ادعا که جایگاه شعر غلامی در دوره ی خود هرگز برای همگان شناخته نشد .

کوتاه سخن آن که "اباذر غلامی "اگر  "  غلامی " شد  تنها به این دلیل نبود که انسانی آرمان خواه ، معترض و مبارز بود و هرگز تن به تملق وتعارف نداد . "  اباذر غلامی "   اگر  "  غلامی " شد  به این دلیل بود که مجموعه ای از خلاقیت ،اندیشه ،شخصیت ،مبارزه ، شور ، شعور و دانش بود . یادش همواره جاویدان و گرامی باد .                                                        

                                                                         ۳۰ بهمن ۱۳۹۰

  چاپ در روزنامه گلچین امروز پنجشنبه ۴/۱۲/۹۰             

 یک شعر از "اباذر غلامی "

برنج و رنج

اگر هزار گوش داشته باشی
و دلی به گسترای خزر
و صبری به بلندای درفک

کنارم بنشين
تا با تو بگويم
از برنج و رنج.

زالو و زانوان نحيفم
تاراج ساقه خوار
درد مداوم امروز
از تاک بازوان ضعيفم
بی داربست
در عصر زرد خزانی
ابهام و ناتوانی فردا.


آنگاه از من طشتی خواهی ساخت

به وسعت کوير لوت

ظرفی برای سيل سرشکت



(اباذر غلامی ۱۳۷۳)